Is het verstandig om antibiotica aan je huisdier te geven?

4 september 2019
Het geven van antibiotica aan je huisdier kan van alles teweegbrengen, van braken en diarree tot onbedoelde vergiftiging. We raden je dan ook aan om een dierenarts te raadplegen.

Antibiotica zijn geneesmiddelen die veel gebruikt worden om ziekten veroorzaakt door bacteriën te behandelen. Je kunt vele soorten antibiotica gebruiken om verschillende infecties onder controle te houden en te bestrijden. In dit artikel zullen we kijken of het wel verstandig is om antibiotica aan je huisdier te geven.

Vervolgens zullen we ook de voorzorgsmaatregelen uitleggen die je met dit soort geneesmiddelen in acht moet nemen.

Hoe werken antibiotica in het lichaam?

Geneesmiddelen die bekend staan als antibiotica zijn geneesmiddelen die een therapeutisch effect hebben vanwege de chemische interacties die ze teweegbrengen in het organisme van de patiënt.

Zoals we al zeiden worden antibiotica ontwikkeld om bacteriële infecties te behandelen. De chemische werking van de geneesmiddelen zorgt ervoor dat de reproductie van bacteriën die de ziekte veroorzaken, onder controle wordt gehouden of volledig wordt uitgeschakeld.

Daarom zijn deze geneesmiddelen niet effectief in de strijd tegen ziekten veroorzaakt door andere micro-organismen,
zoals virussen of schimmels.

Smalspectrum-antibiotica versus breedspectrum-antibiotica

De grote verscheidenheid aan bestaande antibiotica wordt meestal in twee grote groepen ingedeeld.

  • Smalspectrum-antibiotica: Deze werken alleen tegen bepaalde bacteriën. Daarom is de werking selectief en meestal alleen effectief bij de behandeling van ziekten veroorzaakt door specifieke soorten bacteriën.
  • Breedspectrum-antibiotica: Deze geneesmiddelen werken in op een grote verscheidenheid aan bacteriën. Hun werking beslaat een breed spectrum. Daarom kan men deze geneesmiddelen gebruiken voor de behandeling van ziekten die met meer dan één type bacterie in verband kunnen worden gebracht.
Een dierenarts die medicijnen geeft aan een hond

Als je de verpakking van een antibioticum bekijkt kun je het belangrijkste middel dat op de bacterie werkt identificeren. Er worden echter vaak ook andere chemische verbindingen toegevoegd die de antibiotische werking van de geneesmiddelen versterken.

Een voorbeeld hiervan is clavulaanzuur. In veel antibiotica gebruikt men deze stof in combinatie met amoxicilline. Hoewel het geen antibioticum is, is het een chemische verbinding die de werking van amoxicilline versterkt en de behandeling optimaliseert.

Wanneer moet je antibiotica aan je huisdier geven?

Op basis van de informatie die we je al hebben gegeven, is het logisch dat je huisdier antibiotica nodig kan hebben als hij een besmettelijke ziekte heeft die veroorzaakt wordt door bacteriën. Voordat je echter antibiotica geeft, moet je een diagnose hebben die bevestigt dat de ziekte bacterieel van aard is.

Vaak verwart men de symptomen van een virusinfectie met die van een bacteriële infectie. Daarom is het belangrijk om naar de dierenarts te gaan voordat je antibiotica aan je huisdier geeft.

Bovendien is elk dier een uniek wezen met een uniek organisme.
Dit betekent dat er niet één effectieve behandeling is die voor alle dieren werkt. Alleen een getrainde professional kan de symptomen van je huisdier beoordelen en, na bevestiging van een diagnose, een geschikte behandeling voor zijn of haar specifieke behoeften bepalen.

Ook geven dierenartsen vaak antibiotica na een chirurgische ingreep. Dit voorkomt dat huidletsels of littekens tijdens het herstel geïnfecteerd raken.

Een dierenarts die een hond en een kat vasthoudt

Ook kan het soms nodig zijn dat je je huisdier antibiotica moet geven in het geval van teken, vlooien of mijten. Nadat je al deze ectoparasieten hebt verwijderd, moet je ook voorkomen dat kleine laesies op de huid geïnfecteerd raken terwijl ze genezen.

Waarom je nooit je hond op eigen initiatief moet gaan behandelen

Helaas geven sommige eigenaren antibiotica aan hun huisdieren zonder voorafgaand advies van een dierenarts. Zelfmedicatie is echter zeer gevaarlijk en wordt dan ook niet aanbevolen voor mensen of huisdieren.

Er zijn enkele antibiotica waarmee men zowel mensen als dieren behandelt. Niet alle geneesmiddelen voor mensen kunnen echter ook door huisdieren worden ingenomen, en omgekeerd.

Daarnaast moet een dierenarts altijd de doses en frequentie van de medicatie bepalen. Een dierenarts zal bijvoorbeeld rekening houden met het gewicht van het dier en zijn algemene gezondheid. Deze informatie stelt dierenartsen in staat om een effectief en veilig behandelplan te bepalen.

Het geven van te veel of het verkeerde type antibiotica aan je huisdier kan leiden tot een aantal ongewenste gevolgen. Deze kunnen variëren van braken en diarree tot vergiftiging. Hier volgen enkele van de mogelijke risico’s van zelfmedicatie van je huisdier.

Tips voor een veilige behandeling met antibiotica

  • Unterer, S., Strohmeyer, K., Kruse, B. D., Sauter-Louis, C., & Hartmann, K. (2011). Treatment of Aseptic Dogs with Hemorrhagic Gastroenteritis with Amoxicillin/Clavulanic Acid: A Prospective Blinded Study. Journal of Veterinary Internal Medicine. https://doi.org/10.1111/j.1939-1676.2011.00765.x
  • Dear, J. D. (2014). Bacterial pneumonia in dogs and cats. Veterinary Clinics of North America – Small Animal Practice. https://doi.org/10.1016/j.cvsm.2013.09.003