Emoties van dieren: kunnen honden net als mensen huilen?

We weten allemaal dat honden prima in staat zijn om te vocaliseren en om ons te laten weten hoe ze zich voelen. Maar kunnen honden ook zoals mensen huilen? Het zijn tenslotte ongelooflijk empathische dieren...
 

Het is normaal dat eigenaren van gezelschapsdieren zich afvragen wat hun huisdier denkt en voelt. Kunnen honden net als mensen huilen als ze verdrietig zijn?

Niemand kan ontkennen dat honden het vermogen hebben om verschillende emoties te ervaren. Studies hebben aangetoond dat honden geluk, angst, woede en walging kunnen voelen. Meer recent hebben experts aangetoond dat honden zelfs complexere emoties kunnen voelen, zoals schaamte, trots en schuldgevoel.

Kunnen honden net zoals mensen huilen?

Buiten de wetenschappelijke wereld weet iedereen die huisdieren heeft dat honden en katten echte emoties en gevoelens hebben die net zo krachtig zijn als de onze.

We moeten ook vermelden dat honden al het nodige weefsel bezitten om tranen te produceren. Zoals alle zoogdieren hebben honden tranen nodig om het oppervlak van hun ogen vochtig te houden, waardoor ze goed kunnen functioneren. Bij honden voeren de traanbuizen vloeistof af naar de keel en neus, in plaats van het als tranen over te laten stromen.

Als tranen stromen, dan is dit niet als reactie op een intense emotie. In plaats daarvan gaan de ogen van honden tranen als een natuurlijke reactie op een irriterend effect op de ogen.

 

Dus als je hond lijkt te huilen, dan lijdt hij mogelijk aan een aandoening die veterinaire aandacht vereist. In tegenstelling tot mensen, huilen honden niet uit emotie, maar hun ogen kunnen tranen produceren wanneer ze geïrriteerd zijn.

Wat betekent het als een hond waterige ogen heeft?

Golden retriever pups

Als de ogen van je hond er wateriger uitzien dan normaal, dan is het belangrijk om te onthouden dat dit het gevolg van een medische aandoening kan zijn. De medische term voor de overmatige productie van tranen is epifora.

Het kan bijvoorbeeld voorkomen als de traankanalen van een hond worden geblokkeerd, waardoor de tranen overlopen. Een overmatige hoeveelheid tranen kan ook het gevolg van trauma aan het oog zijn, of het nu een losse wimper is of een kras op het hoornvlies.

Hoe uiten honden emoties?

Honden hebben andere manieren om hun emoties te uiten, zoals met hun staart kwispelen als ze gelukkig zijn, of hun oren plat maken om te laten zien dat ze verdrietig of bang zijn. Sommige honden hebben zelfs de mogelijkheid om een droevige gezichtsuitdrukking te hebben.

Zoals velen van jullie al weten, ‘huilen’ pups met behulp van een scala aan verschillende vocale geluiden. Ze gebruiken vaak janken als noodoproep. Vooral als ze klein zijn en de zorg en bescherming van hun moeder nodig hebben. Dit ‘huilen’ is ook bij babyratten waargenomen.

 

Naarmate pups ouder worden, kunnen ze nog steeds ‘huilen’ in de vorm van jammeren of klagen. In feite zijn deze vocalisaties blijkbaar zo nuttig en veelzijdig, dat ze ze zelfs in de volwassenheid blijven gebruiken.

Bij volwassen honden zijn deze jankgeluiden meestal op ons mensen gericht. Het is niet verwonderlijk dat veel hondengedragsexperts geloven dat honden met verlatingsangst dezelfde huil gebruiken die pups gebruiken als ze van hun moeder gescheiden worden.

Kunnen honden net zoals mensen huilen: het hondenzangrepertoire

Bij honden kunnen grommen, huilen en janken hen ook een evolutionair voordeel hebben gegeven. Het kan bijvoorbeeld hebben voorkomen dat ze van hun ouders werden gescheiden. Als alternatief kunnen pups tijdens het spelen ook vocale geluiden gebruiken.

Als een lid van het nest te ruw is, zal een ander ‘huilen’ en zich abrupt terugtrekken. Zijn nestgenoot zal leren in de toekomst minder agressieve tactieken te gebruiken.

Dierlijke emoties en ethiek

Hond en baasje op het gras

Hoewel gezond verstand ons zou moeten dwingen te erkennen dat dieren levende wezens zijn, in staat om te denken, voelen en lijden, hebben wetenschappers tot nu toe altijd volgehouden dat we niet precies kunnen weten wat dieren voelen.

 

Dit heeft geleid tot de ontwikkeling van een nogal afwijzende houding als het gaat om dierenrechten, dierenleed en alle ethische vragen rondom het onderwerp. Het zijn echter niet alleen de dieren die in wetenschappelijk onderzoek worden gebruikt, die hierdoor hebben geleden.

De wetenschap zelf heeft namelijk ook geleden. Door geen rekening te houden met de emoties van dieren, is het zeer waarschijnlijk dat de resultaten van tests waarbij dieren zijn betrokken, zijn vervormd.

Gelukkig heeft het toenemende bewustzijn en de maatschappelijke zorg voor het welzijn van dieren, de wetenschappelijke gemeenschap ertoe gedwongen een ander standpunt in te nemen.

Dit is althans zo in sommige delen van de wereld. Buiten de wetenschappelijke wereld is erkenning van dierengevoel essentieel geweest om het begrip van problemen als dierenmishandeling en -verlating te verbeteren.

  • Panksepp, J. (2005). Affective consciousness: Core emotional feelings in animals and humans. Consciousness and cognition, 14(1), 30-80.
  • Blumberg, M. S., & Sokoloff, G. (2001). Do infant rats cry?. Psychological review, 108(1), 83.
  • Rollin, B. E. (1989). The unheeded cry: Animal consciousness, animal pain and science. Oxford University Press. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1376018/