Kunnen honden zich schuldig voelen voor hun streken?

22 april 2018
Het blijkt dat emoties misschien niet alleen voor mensen bestemd zijn. Ook honden kunnen wel degelijk iets voelen.

Iedereen die een hond heeft, heeft vast weleens last ondervonden van zijn capriolen. Vaak hebben we onze viervoeter een standje moeten geven, zelfs als dat ons pijn deed of als zijn streken ons juist aan het lachen maakten. Heb je je ooit afgevraagd of honden zich schuldig voelen over dat soort streken?

Nog niet zo lang geleden werd er online een video geüpload waarin een vrouwelijke hond ervan verdacht werd een pak koekjes te hebben opgesmikkeld. De hond kon het niet verbergen, en haar trieste ogen deden haar baasje hartelijk lachen.

Het filmpje werd door duizenden mensen bekeken, maar misschien vroegen  enkele daarvan zich af of honden zich echt schuldig kunnen voelen voor hun daden. Wanneer ze een droevig gezicht opzetten omdat we hen uitfoeteren is het immers haast onmogelijk om te geloven dat ze op dat moment geen spijt voelen.

Wat zegt de wetenschap over schuldgevoel bij honden?

Hondenliefhebber

Als we tegen onze honden schreeuwen omdat ze iets stouts hebben gedaan lijken hun gelaatsuitdrukkingen te bevestigen dat ze zich echt schuldig voelen. De wetenschap zegt echter het tegenovergestelde.

Ondanks het feit dat 74% van de hondeneigenaren er anders van overtuigd is, heeft de wetenschap bewezen dat het gezicht dat onze honden ons laten zien nadat ze iets stouts gedaan hebben helemaal niet een uitdrukking is van schuldgevoel.

In sommige gevallen werd er gedacht dat onze hond het huis of onze spullen stukmaakt omdat hij gefrustreerd is dat hij een lange tijd alleen moest blijven. Ook dat is niet waar. De meeste oorzaken daarvoor zijn eigenlijk meestal angst of verveling.

Wat veroorzaakt de schuldig uitziende gezichten van onze honden?

Het is eenvoudiger dan we denken. Net zo eenvoudig als het feit dat honden eigenlijk rustige dieren zijn en een toonbeeld van interne harmonie. Wanneer ze zich midden in een conflict bevinden, ongeacht of hij, een ander persoon of een ander dier het is begonnen, creëren ze reacties die helpen om de omgeving tot rust te brengen.

Zoals we al vaak hebben herhaald:  honden hebben het vermogen om onze stemmingen te herkennen door naar onze gezichten te kijken en onze gevoelens waar te nemen. En hoe reageren ze op lastige situaties? Door kalmerende signalen uit te zenden.

Deze kalmerende signalen zijn bedoeld om spanning en woede te verlichten. En wij zien in hun gedrag overeenkomsten met de gebaren typisch voor schuldgevoel die mensen maken. Op die manier gaan we het gedrag van onze hond dus met schuldgevoel associëren.

Wat zijn kalmerende signalen?

Kalmerende signalen maken deel uit van de lichaamstaal van een hond. Als groepsdier moet een hond immers met iedereen communiceren. De signalen dienden dus oorspronkelijk om in vrede te kunnen leven met zijn soortgenoten.

Honden denken natuurlijk zelf niet op die manier. Ze weten echter wel dat conflicten tussen samenlevende wezens alleen maar lichamelijk letsel met zich meebrengen en de groep verzwakken. Door kalme signalen van spijt en rust uit te stralen worden spanningen weggenomen en leeft iedereen vredevol samen.

Hoe zien kalmerende signalen eruit?

Mens en hond poot

Er zijn minstens 30 kalmerende signalen bekend die honden gebruiken om te communiceren. Deze signalen zijn een soort gebaren die het dier maakt met een deel van zijn lichaam.

Hier zijn enkele voorbeelden:

  • Met zijn ogen knipperen. Wanneer hij het herhaaldelijk doet is het een teken dat hij zich gedwongen voelt om de stemming te willen kalmeren.
  • Vanuit zijn ooghoek kijken. Dat is een teken van ongemak omdat hij zich onder druk gezet voelt. Het is ook meteen het gebaar dat ons meestal doet denken dat honden zich schuldig voelen voor hun acties.
  • Zijn hoofd laten hangen. Dat laat onderwerping zien, en het kan ons ook laten geloven dat ook honden zich schuldig voelen. Een hond die boosheid of agressiviteit in zijn leider ziet (bijvoorbeeld wanneer je hem uitfoetert), laat zijn hoofd hangen als een teken van onderwerping om zijn baasje tot rust te brengen.

Na dit alles is het duidelijk dat het niet echt zo is dat honden zich schuldig voelen. Maar ze doen er wél alles aan om ons een beter gevoel te geven en de situatie te ontzenuwen. Dat is trouwens een kwaliteit van honden die erg erkend wordt: empathie. Zou de wereld er niet beter aan toe zijn als we hen zouden imiteren en op die manier conflicten uit de weg te gaan?

Bron van de belangrijkste afbeelding: Amici con la coda