Dromen katten? Leer meer over de slaapstadia van katten

22 september 2019
Bijna iedereen weet dat katten 'lui' zijn en vele uren van hun dagen met slapen doorbrengen, vooral in de winter als het buiten kouder is. De vraag is echter hoeveel slapen katten?

Katten, onze geliefde harige kleine vrienden, hebben een zeer bekende reputatie als lui. De meeste katten slapen zelfs zo graag, dat ze tussen de 14 en 20 uur per dag slapen. Ze slapen ook niet alleen voor hun plezier. Hun lichaam heeft ook veel slaap nodig om in goede gezondheid te blijven. Wat zijn precies de slaapstadia van katten? Zijn ze hetzelfde als die van ons?

Het is niet genoeg om te begrijpen dat katten zich graag ontspannen en dat ze vele uren per dag slapen. We hebben nog steeds veel onbeantwoorde vragen over katten en slaap. Dromen ze? Hoe zijn hun slaapstadia? Gaan ze in een diepe slaap zoals wij dat doen?

Als je de antwoorden op een of meer van deze vragen over de slaapstadia van katten wilt weten, lees dan verder. Je leert meer over je lieve huisdier!

De slaapstadia van katten

Net als bij mensen slapen katten in verschillende stadia. Er is echter een groot verschil. Katten hebben twee hoofdslaapfasen: REM en non-REM, met enkele variaties binnen elk van deze twee hoofdfasen.

De REM-fase is wanneer je de ogen van je kat snel onder zijn oogleden ziet bewegen. Het is een lichtere slaapfase. In de non-REM-fase gaan hun lichamen in een diepe slaaptoestand die leidt tot een belangrijke afname van hersen- en zenuwactiviteit.

Katten kunnen tot 75% van hun leven slapen en ongeveer 60% van die tijd bevinden ze zich in de REM-fase. De overige 40% gebeurt tijdens de fase ‘diepe slaap’ (non-REM). Dit is wanneer katten zich in het diepste deel van hun dutjes bevinden.

Toch kunnen die percentages veel veranderen, afhankelijk van het lichaam, de leeftijd, de routine en de omgeving van je kat. Oudere katten brengen bijvoorbeeld veel minder tijd door in de diepe fasen van slaap. Ze kunnen in sommige gevallen tot 25% gaan.

De REM- en non-REM slaapstadia van katten

Kat ligt op een deken te slapen

De REM-fase van de slaap brengt de fysieke activiteitsniveaus van katten naar beneden. Zodra ze in deze fase vallen, ‘bevelen’ hun hersenen hun grotere spieren (die waardoor ze hun poten kunnen bewegen) om te rusten en te ontspannen.

Dat commando blijft echter niet altijd in werking zolang een kat slaapt. Je kunt waarschijnlijk denken aan een keer dat je kat is verschoven, in de lucht heeft geschopt of zelfs ronddraaide terwijl hij sliep. Dit kan gebeuren, ongeacht of de kat ’s nachts of overdag slaapt.

De hersenactiviteit van een kat daalt tijdens de REM-fase niet veel. Dit betekent dat hij meer alert kan blijven voor zijn omgeving. Op het moment dat hij plotselinge of onverwachte prikkels waarneemt, dan kan hij extreem snel reageren voor het geval dat hij zichzelf moet verdedigen of weg moet rennen.

Gemiddeld duurt het ongeveer 90 minuten voordat mensen die slaapfase ingaan. Katten daarentegen kunnen REM in slechts 25-30 minuten bereiken. Hun lichamen en hersenen hebben het ook veel gemakkelijker om tussen de verschillende slaapfasen te bewegen dan de onze.

Wanneer een kat een non-REM-fase ingaat, dan is het onwaarschijnlijk dat hij heel veel zal bewegen. Dit is een echt diepe slaap: hij is uitgeschakeld. Aangezien dit soort slaap hen echter ook veel kwetsbaarder maakt, proberen katten veilige, onbereikbare plaatsen te vinden die hen een kans geven om een tijdje ‘uit te schakelen’.

Dus dromen katten?

De slaapstadia van katten

Veel katteneigenaren vragen zich af of hun kleine vrienden kunnen dromen, vooral als ze hen zien bewegen of geluiden maken in hun slaap. Het eenvoudige antwoord is ja, katten kunnen dromen. Het lijkt er ook op dat hun hersenactiviteit terwijl ze dromen min of meer hetzelfde is als bij ons.

De meeste van hun dromen spelen zich in de REM-fase af, wanneer ze hogere niveaus van hersenactiviteit hebben. Toch kunnen katten ook tijdens hun diepe slaapfase dromen, in tegenstelling tot wat we enkele jaren geleden dachten.

Terwijl ze in die lichtere, REM-fase van slaap zijn, gaan de dromen van katten over het algemeen over wat er tijdens hun dag is gebeurd. Het is een soort samenvatting van hun dagelijkse routine. Dit betekent dat ze vaak dezelfde reacties hebben als wanneer ze wakker zijn en aan bepaalde prikkels worden blootgesteld.

Als ze echter eenmaal diep slapen, dan worden hun dromen veel complexer en veel minder objectief of realistisch. Dit gebeurt, omdat hun lichaam een sterke afname van hersenactiviteit nodig heeft om energie te besparen, hun metabolisme te stabiliseren en hun immuunsysteem aan te vullen.

Er is nog veel over om te leren over hoe katten tijdens deze non-REM slaapfasen dromen. Het is onmogelijk voor ons om een exact beeld te krijgen van waar ze over dromen tijdens hun diepe slaap, maar de huidige theorie is dat hun diepe slaap dromen langer zijn en herinneringen kunnen bevatten van dingen die weken, maanden en zelfs jaren eerder zijn gebeurd.

  • sfspca.org. Gatos, comportamiento nocturno. Extraído de: https://www.sfspca.org/sites/default/files/documents/sp-cat-nocturnal-behavior.pdf
  • Avepa.org. Preguntas y respuestas relativas a los gatos. Extraído de: https://www.avepa.org/pdf/ASOCIACIONES%20INTERNACIONALES/Preguntas%20y%20Respuestas%20relativas%20a%20los%20gatos.pdf